Home Keuzes Wensen vastleggen 

Wensen vastleggen 

Wat verwacht je van je laatste levensfase? En wat wens je? Het is belangrijk om dit op te schrijven. Dit kan op verschillende manieren.  

Wat zet je in een wilsverklaring?

Als je te horen krijgt dat je niet meer beter wordt, komt er veel op je af. Je wilt mischien praktische zaken regelen, maar je moet ook nadenken over wat jij belangrijk vindt. En dat heeft niet alleen met medische zaken te maken. Er zijn ook andere dingen die je nodig hebt om het leven goed te kunnen afsluiten. Lees hier welke beslissingen je kunt nemen. 

Gesprek met je arts

Het is belangrijk dat je ook praat met je arts over jouw wensen. Dit noemen ze weleens 'een behandelwensengesprek'. In een behandelwensengesprek bespreek je met jouw huisarts wat jij belangrijk vindt in jouw leven, en welke zorg daar wel of juist niet bij past. Onderwerpen tijdens zo’n gesprek zijn onder andere:

  • Hoe ziet een goede dag er voor je uit? Wat is voor jou ‘kwaliteit van leven’?
  • Denk je na over je eigen sterfbed? Wat is voor jou ‘kwaliteit van sterven’? 
  • Welke behandeling wil je wel en welke niet, bijvoorbeeld als het slechter met je gaat?
  • Wil je nog gereanimeerd worden?

Zo’n gesprek voer je het liefst op een rustig moment, en niet in een onverwachte of stressvolle situatie zoals een opname op de eerste hulp. Meestal plant jouw huisarts een behandelwensengesprek, maar je kunt er ook altijd zelf om vragen. In een behandelwensengesprek bespreek je onder andere wat je in een wilsverklaring kunt opschrijven. 

Individueel zorgplan

In de palliatieve fase kun je te maken krijgen met zorg van verschillende zorgverleners op verschillende plaatsen. Het is belangrijk dat alle zorgverleners en je naasten precies weten wat jouw wensen zijn, en wat er is afgesproken over jouw zorg. Ook het delen waar jouw grenzen liggen hoort hierbij. Een individueel zorgplan kan daarbij helpen. Lees hier meer over een individueel zorgplan.  Een wilsverklaring is onderdeel van je individueel zorgplan.

Niet overal werken zorgverleners al met een individueel zorgplan. En niet overal is dit plan al digitaal beschikbaar. Je kunt er wel altijd naar vragen. Als er geen individueel zorgplan is, kun je wel jouw wensen en grenzen bespreken.

Wilsverklaring

Een wilsverklaring is een document waarin staat wat jouw wensen en grenzen zijn rond jouw behandeling en/of levenseinde. In een wilsverklaring schrijf je ook op wie beslissingen namens jou mag nemen, als je dit zelf niet meer kan. Als je een wilsverklaring hebt en met anderen hebt besproken, weten zij wat jouw behandelwensen zijn.  

Levenstestament 

Een levenstestament is een document dat je hebt vastgelegd bij een notaris. In een levenstestament leg je vast wie je financiële en persoonlijke zaken regelt als je dit zelf niet meer kunt. In een levenstestament kun je ook medische beslissingen vastleggen.

Als het gaat over medische beslissingen vastleggen is er juridisch geen verschil tussen een levenstestament en een wilsverklaring. Het is vooral belangrijk dat je de inhoud bespreekt met jouw (huis)arts. 

Zelf een wilsverklaring maken 

Je kunt zelf een wilsverklaring maken. Er zijn namelijk geen wettelijke eisen voor wilsverklaringen. Je hoeft dus ook niet naar een notaris voor een wilsverklaring. Het is wel belangrijk dat: 

  • je duidelijk opschrijft wat je wilt, zodat je arts zeker weet wat je bedoelt
  • je je achternaam en voornamen helemaal opschrijft
  • de datum van de dag waarop je het schrijft in het document staat
  • je een handtekening zet

Zorg dat je je wilsverklaring regelmatig bijwerkt. Als er niets in je wensen verandert, hoef je alleen de datum aan te passen en opnieuw te ondertekenen.  

Wat staat er in een wilsverklarring? 

Voorbeelden die je in de wilsverklaring kunt opschrijven: 

Belangrijk!

Je kunt in je wilsverklaring opschrijven dat je een bepaalde behandeling of bepaalde zorg niet wilt, bijvoorbeeld dat je niet gereanimeerd wilt worden. Dan moet je arts dat respecteren. Maar schrijf je op dat je bepaalde behandeling of zorg juist wel wilt, zoals euthanasie, dan is het een verzoek dat je arts kan respecteren. Maar is je arts er niet toe verplicht. Daarom is het belangrijk om je wensen niet alleen met je naasten te bespreken, maar ook met je behandelend (huis)arts. 

Behandelverbod 

Als je opschrijft dat je een bepaalde behandeling of zorg niet wilt, heet dat een behandelverbod. Denk bijvoorbeeld aan niet reanimeren of niet opnemen op de intensive care. Een behandelverbond kan een onderdeel van je wilsverklaring zijn. Als je in een noodsituatie komt en je kunt het zelf niet meer zeggen, weten de hulpverleners wat jij wilt.  

Voorbeeld wilsverklaring

Je kunt ook wilsverklaringen kopen om in te vullen, bijvoorbeeld bij Pal voor UStichting Zorgverklaring, de NVVE en de NPV (christelijk). Op de website van Rijksoverheid vind je meer informatie over het opstellen van een wilsverklaring.

Wensenboekjes

Er bestaan boekjes die je kunnen helpen met het vastleggen van je wensen rondom het levenseinde. Deze boekjes bieden ideeën voor gesprekken, tips maar ook structuur, rust en inzicht. Een voorbeeld is het Wensenboekje van het Netwerken Palliatieve Zorg Twente. In dit boekje kun je je wensen vastleggen over behandeling en verzorging, over afscheid nemen en je uitvaart. Je downloadt het wensenboekje hier

Praat erover

In een wilsverklaring, behandelverbod of wensenboekje schrijf je dus - in je eigen woorden - op wat je wenst in de laatste levensfase. Maar naast opschrijven is het ook belangrijk om daarover te praten met je artsen en naasten. Zo weten de dokter en jouw naasten het best wat je bedoelt met jouw verklaring. Lees hier hoe je zo'n gesprek voert. Als er iets verandert, bespreek het dan opnieuw met jouw (huis)arts.

Wensstichtingen

Zijn er dingen die je nog wilt doen? Wil je nog ergens naartoe, bijvoorbeeld naar een plek die belangrijk voor jou is? Organisaties zoals Stichting Ambulance Wens, Stichting Vaarwens of Stichting Dreams4You kunnen hierbij helpen. 

Heb je gevonden wat je zocht?

Meer weten? Stel je vraag

Neem voor spoedeisende vragen en vragen over je persoonlijke, medische situatie altijd contact op met je eigen arts of verpleegkundige.
Stel jouw vraag