Home Klachten Hik

Hik

Iedereen heeft wel eens de hik. Dat is meestal niets om je druk over te maken. Maar als je ernstig ziek bent, kan de hik je veel last geven. Vooral als de hik lang duurt: uren, dagen of nog langer. Dan kan je uitgeput raken, problemen krijgen met eten, of last krijgen van je hart. 

Wat is het?

Je middenrif is een grote spier. Hij heeft de vorm van een omgekeerd soepbord. Onder het middenrif zit je buikholte, met onder andere je maag, darmen en lever. Boven het middenrif zit je borstholte, met je hart en longen. Als je adem haalt, spant het middenrif zich aan en maakt zich plat. Daardoor wordt je borstkas groter en stroomt er lucht je longen in.

Soms trekt het middenrif zich ineens vanzelf samen, waardoor je met een schok inademt. In een reactie sluiten je stembanden zich en dat geeft het hikgeluid. 

Als deze ‘tic’ zich telkens herhaalt, dan heb je de hik.

  • Als de hik korter dan 48 uur duurt, dan heet dat kortdurende hik.
  • Houdt de hik dagen tot weken aan, dan heet dat persisterende hik.
  • Wanneer de hik langer dan een maand duurt, dan heet dat chronische hik.

Wat merk ik?

Hik gaat meestal na een paar minuten over. Maar als de hik langer duurt, kan dat veel klachten geven, zoals:

* Tijdens de hik is de druk in de buik groter dan in de borst. Daardoor kan er maagzuur uit de maag omhoog komen, in de slokdarm. Dat kan een ontsteking van de slokdarm veroorzaken.

Oorzaken

Waar kortdurende hik door komt, is lang niet altijd duidelijk. Mogelijke oorzaken kunnen zijn: 

  • te warm of te koud eten of drinken
  • scherpe kruiden
  • drinken met prik (zoals fris en bier)
  • alcohol
  • roken
  • lucht inslikken
  • van een warme naar een koude omgeving gaan, of omgekeerd
  • maagverwijding*
  • kijkonderzoek van slokdarm, maag en eerste deel van de dunne darm (gastroscopie)
  • operatie, narcose
  • koorts
  • bloedvergiftiging (sepsis)
  • bepaalde infecties (bijvoorbeeld gordelroos)
  • hartinfarct

Oorzaken van chronische hik zijn bijvoorbeeld:

  • maagverwijding*
  • ontsteking van de maag of van de slokdarm
  • buisje (stent) in de slokdarm
  • tumor in de slokdarm
  • iets wat in het oor, de neus of de keel zit en wat er niet thuishoort
  • infecties of tumoren in de buik, de borstkas, de hals of het zenuwstelsel
  • aneurysma**
  • bepaalde medicijnen
  • alcohol
  • roken
  • hyperventilatie (te snel ademhalen)
  • te weinig natrium, kalium of magnesium in het bloed
  • nieren die niet goed werken (nierfalen)
  • suikerziekte (diabetes mellitus)
  • aandoeningen van het zenuwstelsel
  • stress, angst, rouw of psychische klachten

* De maag heeft een sterke spierwand. Die kan slap worden, bijvoorbeeld als je weinig beweegt omdat je lang in bed ligt of in een (rol)stoel zit. Dan kan het zijn dat het voedsel niet uit de maag naar de darmen wordt geduwd. De maag wordt groter, dat noem je een maagverwijding. Maagverwijding en ontsteking van de slokdarm zijn de meest voorkomende oorzaken van de hik.

** Een aneurysma is een zwakke plek in een bloedvat. Doordat het bloedvat helemaal vol zit op de plaats van het aneurysma, kan het op een zenuw drukken, bijvoorbeeld op de middenrifzenuw.

Onderzoek

De arts zal je eerst vragen stellen over je voorgeschiedenis (hoe het vroeger met je ging) en je klachten. Daarna zal de arts een lichamelijk onderzoek doen. 

Als de hik langer dan enkele dagen duurt, kan de arts extra onderzoek voorstellen. Dit kan zijn:

  • bloedonderzoek
  • kijkonderzoek van slokdarm, maag en eerste deel van de dunne darm (gastroscopie)
  • een hartfilmpje (ECG)
  • inwendig onderzoek van oor, neus en keel
  • röntgenfoto van hart en longen
  • CT-scan van de buik of longen
  • CT-scan of MRI scan van hals of hersenen

Wat kan eraan gedaan worden?

Bij kortdurende hik:

  • op een andere manier drinken: vul een beker met water en zet die op een lage tafel of stoel. Buig voorover, en drink met kleine slokjes. Omdat je gebukt staat, wordt je middenrif omhoog geduwd. En doordat je drinkt (en dus je adem inhoudt), blijft het even zo staan.
  • je adem inhouden en persen  
  • je keelholte en neus prikkelen, bijvoorbeeld door droge suikerkorrels, droog brood of ijssnippers te eten, of met het kopje van een wattenstokje. 

Bij persisterende hik:

Soms wordt rectale digitale massage toegepast. Hierbij wordt een vinger in de anus gebracht en wordt 30 seconden lang, met de klok mee, druk op de endeldarm uitgeoefend.

Bij persisterende of chronische hik:

Als bekend is waar persisterende of chronische hik door komt, is het belangrijk om de oorzaak aan te pakken, bijvoorbeeld door:

  • stoppen of aanpassen van de medicatie
  • behandeling van slokdarm- en maagontsteking
  • stoppen met alcohol drinken
  • stoppen met roken
  • behandeling van infecties
  • behandeling van tumoren
  • verwijderen van een voorwerp uit keel, neus of oor
  • medicatie die helpt bij het legen van de maag
  • het tekort aan natrium, kalium of magnesium in het bloed stoppen
  • bij hyperventilatie: ademen in een zakje
  • als de urineleiders verstopt zijn: een buisje of een slangetje in het nierbekken of de urineleider

Als behandeling van de oorzaak niet kan of niet (goed) werkt, kan de arts behandeling van de klachten voorstellen, bijvoorbeeld door:

  • medicijnen
  • het blokkeren van de middenrifzenuw 

Wat kan ik of mijn naaste doen? 

Aan kortdurende hik kan je zelf iets doen, zoals je adem inhouden, water drinken of droog brood eten. En zelfs als dat niet helpt, houdt de hik na een tijdje toch vanzelf op. Bij persisterende of chronische hik is het veel moeilijker. In dat geval is de vraag wat de oorzaak van je hik is en of behandeling daarvan mogelijk is.  

Het is dus belangrijk om het je arts of je andere zorgverleners te vertellen als je lang of vaak de hik hebt, en als je er last van hebt.

Wat zijn mijn wensen? 

Als je arts je een behandeling voorstelt, hoef je daar geen ‘ja’ op te zeggen. Het is erg belangrijk om goed na te denken over wat jij zelf wil. Vraag gerust naar de voordelen en de nadelen van de behandelingen. Wat weegt voor jou het zwaarst? Wat wil je wel en wat wil je niet? Bespreek je wensen met je arts, zorgverleners en naasten. Vertel hun duidelijk wat je wilt. Dan kunnen zij jou de zorg bieden die bij jou past.

Heb je gevonden wat je zocht?

Meer weten? Stel je vraag

Neem voor spoedeisende vragen en vragen over je persoonlijke, medische situatie altijd contact op met je eigen arts of verpleegkundige.
Stel jouw vraag