Home Klachten Vocht in de buikholte

Vocht in de buikholte (ascites)

De buikholte is de ruimte onder je middenrif, waar onder andere je lever, milt, maag en darmen zitten. Door verschillende oorzaken kan er vocht in je buikholte komen. Dat heet ascites.

Wat is het?

Je middenrif is een grote spier. Hij heeft de vorm van een omgekeerd soepbord. Boven het middenrif zit je borstholte, met je hart en longen. Onder het middenrif zit je buikholte, met onder andere je maag, darmen en lever. Het kan gebeuren dat er vocht in je buikholte komt (ascites). Dat hoeft niet altijd klachten te geven. Maar het kan ook zijn dat je er veel last van hebt. 

Wat merk ik?

Vocht in je buikholte kan allerlei klachten veroorzaken, zoals: 

Oorzaken

Ascites komt het meest voor bij patiënten met kanker als gevolg van:

  • uitzaaiingen in het buikvlies*. 
  • uitzaaiingen in de lever**
  • geblokkeerde aders in de lever** (door tumoren of trombose)
  • geblokkeerde lymfebanen in de buik of de borst***

Ascites kan ook ontstaan door andere oorzaken:

  • infecties van het buikvlies*
  • verbindweefseling van de lever** (levercirrose)
  • hartproblemen (hartfalen)****
  • te weinig eiwit in het bloed*****

* Het buikvlies is de bekleding van de buikholte. Als het buikvlies ontstoken of geïrriteerd raakt, geeft het vocht af. 

** De lever haalt afvalstoffen uit het bloed. Daarom stroomt er heel veel bloed door de lever. De aders van de lever kunnen verstopt of dichtgedrukt worden, bijvoorbeeld door een tumor of levercirrose (verbindweefseling van de lever). Dan kan het bloed niet goed dóórstromen en lekt er vocht in de buikholte.

*** Behalve bloed stroomt er nog een andere vloeistof door je lichaam: lymfe. Het komt uit je organen, en gaat via de lymfevaten naar de lymfeklieren. Daar worden afvalstoffen, virussen en bacteriën uit de lymfe gehaald. Als de lymfevaten verstopt raken, bijvoorbeeld door een tumor, loopt er lymfe uit de vaten. Dat kan in de buikholte komen.

**** Als het hart niet sterk genoeg is, wordt het bloed in de aders in het onderste deel van je lichaam (je voeten, benen en buik) niet goed weggepompt. Daardoor krijg je vocht in je voeten en enkels, maar ook in je buik.

***** In je bloed zit eiwit (albumine). Albumine zorgt er onder andere voor dat het bloedplasma (het ‘waterige’ deel van het bloed) in de bloedvaten blijft en niet door de wand heen lekt. Als je te weinig albumine in je bloed hebt, kan je dus vocht in je buik krijgen. 

Onderzoek

De arts zal je eerst vragen stellen over je voorgeschiedenis (hoe het vroeger met je ging) en je klachten. Daarna word je onderzocht. 

Je arts kan extra onderzoek aanraden om te kijken of je klachten echt door ascites worden veroorzaakt, en wat de oorzaak ervan is. Extra onderzoek kan bijvoorbeeld zijn:

  • onderzoek van het vocht, dat met een lange naald uit de buikholte wordt gezogen
  • een echo of CT-scan

Wat kan eraan gedaan worden?

Als bekend is waar de ascites door komt, kan de oorzaak misschien (verder) behandeld worden, bijvoorbeeld door:

  • behandeling van de kanker, bijvoorbeeld met chemotherapie
  • een buisje in de poortader (de ader die het bloed naar de lever voert), zodat daar weer bloed doorheen kan 
  • opheffen van het eiwittekort
  • medicijnen, zoals antibiotica tegen infectie van het buikvlies en middelen om het hart te versterken

Als de oorzaak niet (voldoende) behandeld kan worden, zal de behandeling zich op de klachten richten, bijvoorbeeld door:

  • een goede verzorging van de buikhuid*
  • ruime kleding dragen
  • goed liggen en zitten**
  • vocht via een naald en een slangetje uit de buikholte halen (punctie)
  • vocht via een slangetje uit de buik laten lopen (drain). In sommige gevallen blijft de drain weken tot maanden zitten (verblijfsdrain), er kan dan regelmatig vocht aflopen
  • medicijnen (plaspillen)

* Als je veel vocht in je buik hebt, kan je een uitpuilende navel en ‘zwangerschapsstrepen’ krijgen. Het is belangrijk om je huid zo soepel mogelijk te houden, bijvoorbeeld door massage met een crème .

** Het is belangrijk om te zorgen dat je geen bloedvaten afknelt. Sla je benen niet over elkaar, en geef je buik de ruimte. Als je gaat liggen, verdeelt het water in je lichaam zich anders. Daardoor kan je het benauwd krijgen. Met een hoger kussen of een verhoogd hoofdeinde heb je daar minder last van. Je arts of verpleegkundige kan je meer tips geven.

Wat kan ik of mijn naaste doen? 

Als je vocht in de buikholte hebt, kun je daar zelf weinig aan doen, behalve de adviezen van je arts en verpleegkundige goed opvolgen. Neem op tijd contact op met je huisarts of medisch specialist als je buik snel dikker wordt en je er meer last van krijgt.

Wat zijn mijn wensen? 

Als je arts je een behandeling voorstelt, hoef je daar geen ‘ja’ op te zeggen. Het is erg belangrijk om goed na te denken over wat jij zelf wil. Vraag gerust naar de voordelen en de nadelen van de behandelingen. Wat weegt voor jou het zwaarst? Wat wil je wel, en wat wil je niet? Bespreek je wensen met je arts, zorgverleners en naasten. Vertel hun duidelijk wat je wilt. Dan kunnen zij jou de zorg bieden die bij jou past.

Heb je gevonden wat je zocht?

Meer weten? Stel je vraag

Neem voor spoedeisende vragen en vragen over je persoonlijke, medische situatie altijd contact op met je eigen arts of verpleegkundige.
Stel jouw vraag